De aarde wiebelt. Altijd al gedaan. Door dat tollende bolletje, kloppen de horoscopen niet meer. De sterrenbeelden verschuiven. Axiale precessie, heet dat. Altijd gedacht dat corpsballen daarmee de draaiingen van voluptueuze paaldanseressen omschreven. Maar nee, het ligt subtieler. Er wiebelt meer tussen hemel en aarde dan met het blote oog kan worden waargenomen. Wie ‘Ram was, is nu ‘Vissen’. Zit je opeens met een stel andere persoonlijkheidskenmerken opgeschept. Helaas, geen ‘Schorpioen’ meer. Hoera, ik ben ‘Kreeft’.
Dat ons lot in de sterren staat geschreven, zou nog best eens waar kunnen zijn. Maar aangenomen dat dit zo is, welk lot is mij dan beschoren? In hoeverre ben ik nog ‘Maagd’. Astronomen lachen natuurlijk om zulke zodiacvragen. Zo wijzen zij erop dat niemand weet wie die karaktertrekjes ooit heeft verzonnen. Babyloniërs? Geen idee. Astrologen daarentegen worden niet gekweld door dergelijke existentiële kwesties. Ook voor 2026 hebben ze de sterren weer gewicheld. Traditiegetrouw staan in januari de lifestylebladen weer staan vol met wat ons te doen en te wachten staat.
In India doen de goeroes het anders. Zij houden wel rekening met de effecten van een tollende globe. Kijken gewoon naar de actuele stand van de sterren aan het firmament hemel en gaan dan aan de slag met het Karma van hun cliënten. En voorspellen op die manier hoe het hun zal vergaan in het nieuwe jaar. Voorspoed, tegenspoed of een beetje van allebei. Kan ook natuurlijk.
Binnenkort viert China Oud & Nieuw. Altijd later dan bij ons. Komt doordat zij niet de zonnekalender hanteren maar de maankalender. Of zij rekening houden met de werking van die axiale precessie durf ik niet te zeggen. Hoe dan ook, wordt hun dierenriem bevolkt door beestenspul. Van konijnen tot draken. Gekoppeld aan de vijf elementen: hout, aarde, metaal, water en vuur.
Het komend jaar komt uit het Chinese gesternte ‘Het Jaar van het Paard’ gegaloppeerd. Een vurig en beweeglijk dier, vol passie, kracht en vrijheidsdrang. Komt er veel energie bij vrij, zo te zien. Het huidige jaar – waarvan we nu dus het staartje beleven – stond in het teken van ‘voorbereiding’ en ‘introspectie’. Niks van gemerkt. Vond ze behoorlijk actief, de Chinezen.Elektrische auto’s dumpen, gepikeerd doen tegen de Nederlandse minister van Economische Zaken, Nieuwe Zijderoute verder uitspinnen, altijd weer Taiwan en de Zuid-Chinese Zee.
Continue geopolitieke drukdoenerij die het ‘westerlingen lastig maken de ins- en – outs van de Chinese Dierenriem op waarde te schatten. Want ‘Toebereidselen’ en ‘zelfbespiegelingen’ aan het Plein van de Hemelse Vrede zijn, qua dynamiek en dadendrang, niet of nauwelijks te onderscheiden van de energetische en investerende inspanningen ten behoeve van een alsmaar meer wereldomspannend offensief.
Enfin, op 17 februari vieren de Chinezen Oud en Nieuw. Traditioneel met knallen en vuurwerk, want uitvinders van het buskruit, immers. Ontdekt door alchemisten, als ‘bijproduct’ van hun zoektocht naar het levenselixir. Niet vrij van ironie overigens wanneer men bedenkt dat sindsdien met buskruit niet zelden het tegenovergestelde van een lang leven is bewerkstelligd. Treurig genoeg, tot en met de Nederlandse oudejaarsavond. Maar waar Nederlanders, na het afsteken van vuurwerk, weinig anders rest dan vreugdeloos huiswaarts te keren voor een oliebol en een glas zoete bubbelwijn, beleven de Chinezen de meeste lol aan de dansende draken door de straten.
Van kleur verschietend, met een ‘nek als een slang, poten als een tijger en oren als een os.’ Ideale creaturen om boze geesten en ander kwaadwilligheid de stuipen op het lijf te jagen. Maar dat blijkt toch te westers gedacht. Voor ons zijn draken vuurspuwende monsters, afkomstig uit ’tijden die aan onze era voorafgingen’, van verre zombieplaneten of oververhitte fantasieën. In de Chinese cultuur daarentegen is de draak een lieverd. En je hebt ze in alle soorten en kleuren. Draken brengen boeren regen en zeelieden wind, troost bij verdriet, geluk bij huwelijken en mazzel bij zakendoen.
Al met al staat de hele drakenpopulatie, bij het streven naar voorspoed, wijsheid en kracht aan de kant van de Chinezen. Sterker nog, sinds duizend jaar geleden een Chinese keizer verordonneerde dat hij en de draak één en dezelfde persoon waren, is die symboliek overgenomen door wie de macht heeft in China. Goed om in onze oren te knopen!
Kwestie van cultuur, zou men kunnen zeggen. Maar dat is het niet alleen. Het is ook een kwestie van perspectief. Naarmate China – om de eigen welvaart te verhogen en te bespoedigen – steeds meer de grenzen oprekt, van wat oudsher onder buitenlandse handel werd verstaan, komen ook de oosterse en westerse drakenmythologieën in elkaars vaarwater. Wat het steeds ingewikkelder maakt om de verschillende drakentypologieën van elkaar te onderscheiden. Vrede en Vuur verzoenen. Sowieso al geen geringe opgave. Hoe doen we dat?
De beroemde Chinese filosoof Confucius zei: ‘Ik weet dat vogels vliegen, vissen zwemmen en wilde dieren rennen, Om ze te vangen heb je pijlen nodig, en hengels en netten. Maar hij had geen idee van de draak, vliegend op de wind en de wolken, zwevend in de hemel….’ Met zijn ontboezeming verwees hij naar een andere filosoof die de draak positioneerde als verbeeldende verbinder, als overbruggende figuur van tegenstellingen; kortweg als harmonieus type. Lijkt me wel wat, zo’n draak. Een versmelting van oosterse en westerse drakendromen zou in staat moeten zijn hetzelfde te bewerkstelligen. Vrede en Vurigheid: dé ingrediënten om het vertrouwen dat ons te paard heeft verlaten kordaat en in identiek tempo terug te laten keren.
Voor dit nieuwe jaar lijkt me dat het meest toepasselijke gesternte dat we onze Chinese relaties – en onszelf, en de wereld – kunnen toewensen: Vrede & Vurigheid!
Casper Jansen