Hoewel de ijsbanen waren geopend en we te maken hadden met spekgladde wegen, kunnen we echt winterweer wel vergeten. De 11 Friese steden liggen er in de winter verlaten bij. Volgens klimaatexperts staan wollen wanten en ijsmutsen met snert- en chocomelreclame op de nominatie door het schaatsmuseum te worden aangekocht. Sneeuwpopnostalgie. Gek genoeg onttrekt ijs zich aan dat warme weleer. IJs is hot.
IJs is er in talloze verschijningsvormen. Als bevroren water op slootjes, vaarten en meren of op de kunstijsbaan. Als sneeuw op een alp, om naar een dal te slalommen of van een skischans af te springen. Als ijsberg onder water die de romp van een schip kan openrijten. Olympisch ijs is er om medailles winnen. Roomijs om te lepelen, te likken of ermee naar de beurs te gaan. Of het laten smelten in een cocktailshaker of badkuip.
In de Golfstaten zitten ze niet te wachten op een warmer wordende wereld. Het is er al warm genoeg. Wie in die snikhitte ijsblokjes in zijn limonade wil, weet dat ze bestaan uit ontzilt water uit de Perzische Golf. Van zout naar zoet. Dure bedoening en niet écht lekker. Wie weinig geld heeft, stelt zich er tevreden mee. Wie rijk is niet. Welgestelden – schijnen er veel van te zijn in die airconditioned kontreien – blieven hun eigen water – waar omgekeerde osmose, destillatie, elektrodialyse of speciale algen aan te pas is gekomen – niet. Zij willen puur.
Je zou denken dat hier kansen liggen voor Nederland Waterland. Wij halen er vloeibaar gas. Nemen we water mee op de heenweg. Keten gesloten. Logische logistiek. Het vaderlandse lied over ‘de zeven kikkertjes in een bevroren sloot’ biedt voldoende aanknopingspunten voor het optuigen van een frisse bevoorradingsketen, zou men zeggen. Alleen, het vocht uit onze boerensloten voldoet bij lange na niet aan de verfijnde eisen die de vermogende Saoediër of gefortuneerde Koeweiti aan drinkwater stelt. Zij willen juist zorgeloos het glas heffen, zonder allerlei bijgedachten over omgekeerde osmose, destillatie, elektrodialyse of speciale algen. Dat soort kraanwater leveren onze waterleidingbedrijven niet. Qua export zal het dus wel bij kwaken blijven.
In Groenland is dat water er wel. Compleet te leveren, op bestelling, in bevroren toestand. IJs zat, daar. En niet één soort maar drie. Wit ijs dat de zon weerkaatst. Het blauwig neon van de ijskap op twee. En dan de zo goed als onzichtbare variant, vrijwel zonder luchtbelletjes. Dat gletsjerijs noemen de Groenlanders zwart. Je zou denken dat die kleurbenaming niet de sterkste marketingpropositie oplevert. Maar dan ken je de Groenlanders niet. Het is dat klinkklare heldere waarvoor in de Golfstaten grif geld wordt neergeteld. Verpakt per half dozijn ijsblokjes voor 30 euro. Voor Groenland dat weinig anders exporteert dan visproducten, een welkome aanvulling op het nationaal inkomen.
Het transport van ijs heeft een lange geschiedenis. Voor kenners van de Supply Chain-klassiekers biedt deze nieuwste ijshandel weinig nieuws. Op zoek naar een vergelijkbare bevoorradingsketen kwam ik terecht bij de Bevroren Water Handel van een ondernemer in New England. Uit Boston vertrok op 13 februari 1806 een schip met een grote blokken ijs het de Caribische Martinique. Het ijs kwam van de bevroren meren van Massachusetts. Met speciaal werktuigen werd het ijs ‘geoogst’ en verpakt in zaagsel, bijproduct van de houtzagerijen.
De business breidde zich snel uit naar Cuba een New Orleans tot aan London toe want daar wilde, consumenten ook genieten van zoiets ‘exotisch’ als gekoeld bier en huisgemaakt ice cream. De ijshandel ging zo voorspoedig en was zo lucratief dat vijfentwintig jaar na de maidentrip honderd ton bevroren water naar India werd verscheept. In die tijd een reis van vier maanden en 16.000 zeemijlen waarbij twee keer de Evenaar werd gepasseerd. Een luxeproduct dat in het toenmalige Brits-Indië hooglijk werd gewaardeerd.
Momenteel gaat het niet alleen om koud. Vooral schoon water is kostbaar. Want een steeds zeldzamere commodity. Wie wil snappen hoe cool koel kan zijn, moet dus naar de Perzische Golf om Groenlandse ijsblokjes in de longdrink te horen tinkelen. Rechtstreeks naar Groenland kan ook. Alleen, daar zijn ijsblokjes niet cool. Wel gewoon koel. Altijd geweest en daar kan zelfs Trump niks aan veranderen.
Voor 2026 wens ik u, beste lezer, coole avonturen en een koel brein. Maar vooral een warm hart met aandacht voor de ander en een flinke dosis zachtheid!
Casper Jansen