Er is een nieuwe webshop gearriveerd. Joybuy. Met een Chinees moederbedrijf. Afgaande op de naam gelooft de eigenaar dat veel mensen kopen nog steeds hartstikke leuk vinden. Koopvrolijk: een Winkel van Sinkel waar ‘alles te koop is’. Hoe nieuw is dat? En gaat het de nieuwkomer lukken zich te wurmen tussen de grote jongens in Nederland: Bol, Coolblue en Amazon?
De Chinese ondernemer denkt van wel. Sterk punt is, volgens hem, dat ze niet zijn georganiseerd als een web-wirwar van grote aantallen toeleveranciers, verzameld op een platform. Zeg maar: het geijkte concept. Nee, de vrolijke verkoper is ingericht als één verkooppunt waar de klant terecht kan voor van alles en nog wat. Van elektronica tot fashion, van cosmetica en speelgoed tot diepvriesvissticks. En – helemaal tegen de trend in van afhaalkluisjes en pakketpunten – is het: ‘vandaag besteld, vandaag bezorgd’. In de Randstad en Noord-Brabant rijden hun razende rode busjes al rond om die belofte waar te maken. Voor de rest van Nederland nu nog met PostNL en Trunkrs, maar ook daar is de geëlektrificeerde rode vloot van Joy Express binnenkort te bewonderen.
Toch is het e-commercebedrijf minde nieuw dan het lijkt. Onder een andere naam werd een paar jaar eerder al een poging ondernomen om de ‘Nederlandse markt te veroveren’. Toen met gerobotiseerde afhaalpunten en pakketpunten in onder meer de winkels van Blokker. Probeersels die niet het gewenste resultaat opleverden en daarom het etiket ‘testfase’ kregen opgeplakt. Deze leercurve resulteerde in een ‘gecureerd’ assortiment. Minder omvangrijk dan de 50 miljoen producten bij Bol of de 700 miljoen van Amazon. Maar ruim voldoende om de klanten geen keuzestress te bezorgen. Wat wellicht wel op de zenuwen werkt van Europese beleidsmakers is dat er spelenderwijs weer een nieuw een stukje zijderoute is bijgekomen.
Zijderoute. Rechtsaf. Zo’n verkeersbord heeft nooit bestaan. Wat niet wil zeggen dat er lang geleden geen specifieke passages zijn geweest waarlangs Chinese zijde haar weg vond naar alle windstreken. Iedereen die de ragfijne stof voor het eerst zag en voelde wilde het hebben. Er werd verteld dat het gesponnen was met de schering van lucht en de inslag van licht. Effectieve marketing: het product vertelde het verhaal. Vanwege het begeerlijke, het sublieme en de uniciteit van het weefsel werd het een gewild exportproduct.
Een gefixeerde route is er dus nooit geweest. Duizend jaar geleden bestonden er geen wegenkaarten, inclusief lijstjes van karavaanserails waar prettig kon worden gepleisterd. Van A naar B gaan, was toen hoofdzakelijk een kwestie van ‘horen zeggen’. Op haar best was de zijderoute een wijdvertakt, fijnmazig stelsel van ‘de paden op, de lanen in’.
Wegels langs berghellingen, geitenpaadjes naast rivieren, ploeterroutes door de woestijn. Waren het geen aardverschuivingen, overstromingen of zandverstuivingen die roet in het gooiden dan waren het wel bendes van elkaar beoorlogende krijgsheren of struikrovers die een omweg noodzakelijk maakten. Een brute distributieketen voor zo’n delicaat product.
De Zijderoute was meer een circuit, zich uitstrekkend over twee hoofdroutes. De route over land die we De Zijderoute zijn gaan noemen, liep van China naar het huidige Istanboel. Duizenden kilometers, met vertakkingen naar India en Perzië. En dan was er nog de, voor China niet minder belangrijke, maritieme route. Met jonken, koersend naar Vietnam, Indonesië, zelfs Oost-Afrika.
Ruim tien jaar geleden lanceerde China de Nieuwe Zijderoute. Groot verschil tussen de oude en de nieuwe is dat die van vroeger vooral in de geest bestond en dat de moderne variant concreet en tastbaar is. In havens, spoorlijnen, wegen, mijnen met kritische grondstoffen, bedrijfsdeelnemingen en leningen. De Zijderoute strekt zich uit over alle continenten. Ook in Europa. Lange tijd werd er met open mond gekeken naar het ontwaken van de ‘Chinese Reus’ terwijl met nauwverholen bewondering werd gesproken over die ongekende Chinese expansie. Elk CEO met een beetje lef en een hoop ambitie in z’n donder wilde erbij zijn. Er ontstond een omgekeerde zijderoute; van het ‘westen’ naar het ‘oosten’.
Die zakelijke reislust is behoorlijk bekoeld. Tegenwoordig wordt er meer gekeken naar de eigengereide businessmores van de Chinezen, de gestage extensies plus de geopolitieke schaduwkanten ervan. Om de toevloed van producten uit China enigszins in te dammen, werden in Europa beschermingsconstructies bedacht zoals de eis dat producten en waren aan EU-normen dienden te voldoen. Eigenlijk was dat altijd al zo. Maar niet alle ex- en importeurs namen die regelgeving even nauw.
Bij Joybuy slaan ze zich op de borst dat zij er juist niet voor hebben gekozen om die keuringsdiensten met alle vernuft te omzeilen. Integendeel, ze gaan er prat op braaf te zullen voldoen aan de Europese en Nederlandse regelgeving. Met het uitrollen van zo’n bedrijfspolicy staat eigenlijk niets een verdere uitbreiding van de Nieuwe Zijderoute in de weg. De enige hobbel die een snel uitwaaierend Joybuy enigszins zou kunnen vertragen, is de staat van de infrastructuur, hier te lande. Het piept in onze tunnels en het kraakt op bruggen en spoorlijnen.
Als men iets kan plannen dan is dat het onderhoud van de infrastructuur. Maar die logica, jarenlang de trots was rijkswaterstaatingenieurs, is met de noorderzon verdwenen. Het benodigde geld om te voorkomen dat Nederland stil komt te staan, bedraagt maar liefst 80 miljard. Goede raad is duur. De minister en de staatssecretaris die dit magere speenvarkentje moeten zien te wassen, bekijken nu of zij ‘baathebbers’ bij een optimale infrastructuur niet nauwer kunnen betrekken bij de bekostiging ervan.
Wellicht een prima moment om eens te overleggen met de Chinese e-commerce ondernemer – tevens gebruiker van de Nederlandse logistieke infrastructuur. Afgaande op hun belofte van een ‘breed assortiment aan producten, supersnelle levering en scherpe aanbiedingen’ zie ik een kansrijke deal in de maak voor de levering van allerhande infrastructurele producten. Scherp van prijs natuurlijk. De Chinese nieuwkomer op de Nederlandse markt is immers baathebber bij een infrastructuur dat – hoe je het ook wendt of keert – onderdeel uitmaakt van de Nieuwe Zijderoute. Daar weten de ondernemers bij Joybuy vast wel raad mee.
Casper Jansen