Opgebleven om de nieuwe maanmissie omhoog te zien gaan? En weer te zien landen afgelopen nacht? Eerlijk zeggen. Ik niet. De Amerikanen ronkten over de ruimtetrip als een reis van mensheidwaardige proporties. Maar de waarheid is dat de meeste mensen gewoon sliepen. We vonden het niet echt een heel groot voorval. Niet bijzonder genoeg om voor op te blijven. Geen Superbowl of Oscaruitreiking. De lancering van de Artemis II was zelfs bij geen enkele Nederlandse televisiezender te zien. Natuurlijk hoopte de ‘mensheid’ dat alles goed zou gaan. Dat er met deze raket geen ongelukken zouden gebeuren. Was dat met alle raketten maar zo.
Bij de eerste maanreizen was die sfeer opgewondener. Universele gebeurtenissen. Van Jules Verne-achtige allure. Zijn wetenschappelijke fictie werd ingehaald door de technologische actualiteit. Bekroond met een landing op ons meest nabije hemellichaam. Was het, tijdens die Koude Oorlogsjaren, de Amerikanen nog vooral te doen de wereld versteld doen staan van zoveel Amerikaans vernuft. Gewoon om te laten zien dat het kon. En om de Russen af te troeven. Door sommigen de ‘Chinezen’ van de jaren zestig genoemd.
Nu zijn de aspiraties eerzuchtiger. De vlucht van de Artemis II is dan ook geen doel op zichzelf. Het is de eerste aanzet voor een ruimte-economie. Een hoogstandje om een ander hemellichaam te koloniseren en te exploiteren. Want op de maan liggen, zo weten we inmiddels, grondstoffen waaraan op deze aardkloot grote behoefte bestaat. Lunaire bodemschatten om te winnen én geld mee te verdienen door wie er al eerste bij is. Met het Artemis-programma wil NASA over twee jaar mensen op de maan zetten. Een halve eeuw dus nadat dit voor het eerst gebeurde. Toen bleven de astronauten maar even. Zij zetten de ‘kleine stap voor eens mens maar een hele grote voor de mensheid’, hupsten wat rond in het luchtledige, plantten er de met sterren bespikkelde vlag van de Verenigde Staten en vertrokken weer. Dit keer is het menens. Er moet een basiskamp komen. Of beter gezegd: een tussenstation. Een halte op weg naar Mars.
Florida stroomde vol met raketfans. Voor een echte happening. De eerste bemande ruimtevaartmissie naar de maan in vijftig jaar. Op platform 39-B stond de Artemis-raket klaar op de lanceerlocatie om de Orion-capsule met de vier astronauten erin omhoog te stuwen. Het enige dat de toeschouwers te zien krijgen, is de brullende start van een reis van zo’n tweemiljoen kilometer. Gehuld in een vuurbal en rookwanden. In feite staan de ruimtevaartvolgers slechts te kijken naar de brandstoftank. Een gevaarte van 98 meter, geflankeerd door 2 booster-raketten. Geweldig geweld.
De rest van de ruimtetrip moet op de televisie of op andere schermen worden bekeken: de achterkant van de maan, beelden genomen op ruim zesduizend kilometer afstand van het maanoppervlak. Nooit eerder vertoond.
Waarvoor de menigte niet kwam – maar zeker zo imposant – was de tocht die de raket op aarde aflegde. Voetje voor voetje, vanaf de enorme assemblagehal naar het lanceerplatform. Een afstand van nog geen zeven kilometer, in twaalf uur. Slow Logistiek.
Er is een beetje lacherig gedaan over het feit dat zich in de capsule waarin de astronauten hun kosmologische leventje leiden, een loodgieter-incidentje voordeed van nogal aardse proporties. Het toilet dat verstopt zit in de vloer, werkte even niet. Beetje kinderachtig wanneer wordt beseft hoe omvangrijk de logistieke infrastructuur is die er komt kijken voordat de Artemis een rondje om de maan kan maken.
Het oogt allemaal nogal Amerikaans.
Maar de USA-ruimtevaartorganisatie (NASA) is de eerste om erop te wijzen dat er tijdens de vijf jaar, nodig voor de totstandkoming van Artemis II, internationaal van meer dan tien kanten kennis én componenten van subsystemen en overkoepelende systemen, zijn gebracht. Bewegend over het aardoppervlak. Ter land, ter zee en door de lucht. In alle stilte. Van Italië en Duitsland tot Canada in Japan. Nederland leverde hightech zonnepanelen die precies op de juiste splitseconde moesten openklappen. En dat kennelijk ook gedaan hebben want er zijn geen klachten ontvangen of vertragingsincidenten gemeld.
Met kalmte. Zonder ruchtbaarheid getransporteerd. Op tijd. Daarbij vergeleken is het voltanken van de raket met vloeibaar waterstof als stuwstof, gekoeld op minus 252 graden Celsius plus helium om de tanks op druk te houden, een peulenschil. En hoe groot is dan niet het contrast, tussen de sereniteit aan al die voorafgegane vervoersbewegingen, samen de ketting rijgend voor de godin van de maan, en de acht minuten oorverdovend gebrul waarmee 2,8 miljoen liter brandstof erdoor werd gejaagd om de raket, met alles erop en eraan, door de zwaartekracht te duwen.
Een geslaagde countdown en lift-off is dus mede – ook en altijd – een triomf voor het logistieke proces dat zich grotendeels geruisloos voltrok. Wetend dat in de ruimte geen geluid is, is het dus geen gezwam in de ruimte om het logistieke proces rond de maanreis te omschrijven als galactisch.
Casper Jansen