Dat armzalige gedoe met die treinen in Europa moet nou maar ’s afgelopen zijn. Subiet. Vinden ze in Brussel. Er gaat te veel fout. De maatregelen die ‘Europa’ wil nemen, laten zich lezen als een kroniek van aangekondigde kommer en kwel. De litanie, opgesteld om treinreizigers te vrijwaren van verdere maltraitering, behelst de service van het kopen van één ticket voor één reis door heel Europa bij één spoorbedrijf. Of via onafhankelijke onlineplatforms met een volledig aanbod, zonder gepuzzel hoe de beste reisoptie kan worden geboekt.
Dat op de eerste plaats. Maar er jeukt meer tussen de rails dat moet worden verholpen. Wie straks met zo’n pan-Europees ticket in de trein stapt en een aansluiting mist, moet voortaan een beroep kunnen doen op een reeks passagiersrechten waaronder een alternatief reisaanbod, terugbetaling en compensatie. Ook als de reis door meer dan een enkele vervoerder – kleine en grotere – wordt uitgevoerd, kan de gedupeerde reiziger bij verstoring van de dienstregeling rekenen op rechtsbijstand.
Door zo het reizen per trein prettiger, rustiger en comfortabeler te maken, hoopt de Europese Commissie dat de verbindingen door de hele Europese Unie beter worden, rianter én leuker. Keuren de EU-lidstaten en het Europees Parlement de ‘één reis, één ticket’-voorstellen snel goed dan kan over twee jaar een fris fluitsignaal worden gegeven bij ‘een nieuw tijdperk voor het spoorverkeer’.
Voordat die era goed en wel op stoom komt, zal de implementatie ervan uiteraard vooraf worden gegaan door een tijdje testen. Met de Olympische Winterspelen 2030 in het vooruitzicht zou dat het traject: Frankrijk – België – Nederland een ideaal Trein Correlaat zijn. De winterspelen worden georganiseerd in de Franse Alpen. Skiën, rodelen, curling, alles kan daar worden georganiseerd. Behalve schaatsen. Het Frans Olympisch Comité vindt de aanleg van een nieuwe ijsbaan te begrotelijk.
Langebaanschaatsen is evenwel een Olympisch nummer maar tegelijk erg Nederlands. En zo kwamen de Fransen op het idee uit te wijken naar Friesland. Een olympische satelliet buiten Frankrijk zou nog eens extra het internationale karakter van de Olympiade benadrukken, bedacht men. Bijkomend gelegenheidsargument, volgens de Gallische Olympiërs, is dat rondjes schaatsen in een bestaande accommodatie duurzamer is. ‘Helemaal mee eens’, zongen de Friezen mee, in het klimaatbewuste koor. ‘Bij ons hangt die Olympische sfeer er eigenlijk altijd al. Doen! Kom maar! Op naar Thialf!’
Maar dan wel met de trein. Weet niet zeker of de Friese onderhandelaars deze transportmodaliteit als voorwaarde hebben gesteld maar vermoed van wel. De vijftienhonderd kilometers tussen Grenoble en Heerenveen zijn immers een perfecte afstand om te laten zien dat alle deraillerende missers op het spoor voor eens en altijd zijn geëlimineerd. Elke treinreis voltrekt zich voortaan in een Olympische geest van zelfverbetering, het verbinden van mensen, wederzijds begrip, vriendschap, solidariteit en fairspel. Kortom, alles waaraan het de Europese treinreis tot nu toe heeft ontbroken, behoort voorgoed tot de voltooid verleden tijd.
Door het samenvallen van de Europese plannen voor meer treincomfort en de organisatie van de Winterspelen door een Europees land, is er momentum ontstaan. Die vier jaar totdat het Olympisch vuur zal worden ontstoken, moeten voldoende zijn om in sneltreinvaart de plannen voor een spoorlijn naar Noord-Nederland tot een feitelijk project te maken. Zal tijd worden. Na het eerder afblazen van de Zuiderzeelijn is de opvolger, de Lelylijn, weinig meer dan een uit stompe potloodstrepen opgetrokken stippellijn. Een fantoomtracé.
Weliswaar vroom genoemd in het Hoofdlijnenakkoord en Regeerprogramma. Ondersteund door het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) dat bepaald niet zuinigjes was bij het benoemen van nut en noodzaak van een snellere noordwaartse verbinding, maar desondanks werd onlangs de reservering in het Rijksbudget, ten behoeve van bekostiging van de aanleg, op de lange baan geschoven. Het geld is op.
Casper Jansen (wurdt ferfolge)