Dat gebeurtenissen in de wereld vaak gedoe opleveren voor een ordentelijk verloop van de logistiek snapt iedereen. Geopolitiek gelazer dáár is ook altijd wereldpolitiek híér. Of andersom, natuurlijk. Gedonder in de glazen, ver van eigen haard en huis, is vaak te veelomvattend om zomaar opgelost te worden door kleine landen als het onze. Burgers, bedrijven en de overheid krijgen dan te maken met plotse krapte. Bij de benzinepomp, in de supermarkt, in havens of door andere vormen van ontoereikendheid. Ergerniswekkender dan uitverkochte ditjes of datjes zijn evenwel de schaarste aan cruciale stoffen die ergens in de grond zitten en bijna nergens elders. Of neem zoiets ‘gewoons’ als olie waarbij het niet alleen draait om de locatie maar ook om de winning en het transport. Hoofdbrekens en zenuwachtigheid.
Wat regeringen dan doen is de samenleving voorbereiden op minder veel of zelfs weinig. Wat in feite een milde staat van stilstand is want schaarste suggereert tijdelijkheid. Klinkt hoopvoller. Dat in een alerte stand brengen van de bevolking moet vooral zachtjesaan gebeuren. Niet reppen over noodpakketten noch de woorden ‘crisis’ of ‘hamsteren’ in de mond nemen. Wel wenken afgeven in de huishoudelijke sfeer. Over de weldadigheid van een goed gevulde voorraadkast, kelder of zolder. Vooral niet roepen ‘geen paniek’ want niets komt zo paniekerig over als juist dat.
De regering kan evenwel nog zo haar best doen om niet alarmerend over te komen. Bij bedrijven ligt dat anders. Die voelen zich eerder verplicht hun klanten te waarschuwen voor hogere prijzen of te wijzen op de vervelende nevenschade van gemis en mangel. Vooral vliegtuigmaatschappijen ontpoppen zich de laatste tijd als superbezorgde dienstverleners. Minder vliegen door gebrek aan kerosine, kan dat eigenlijk wel? Volgens omwonenden van Schiphol zeker. Die vinden dat minder kerosine een heilzame remedie is tegen geluidsoverlast. En voor iedereen die het milieu een warm hart toedraagt en vindt dat minder vliegen daar bij helpt, is het zo mogelijk ook een zegen. Zo zie je maar weer dat het verlies voor de ene, winst voor de ander kan betekenen.
Maar volgens de KLM c.s. is luchtlogistiek heel erg ‘Go-To’. Want snel, makkelijk, resultaatgericht. Wat niet wegneemt dat hoe jumbo een Jumbocarrier ook is, het qua laadruimte, capaciteit, opslagvolume etc., altijd verliest van een mammoettanker. Zo nemen schepen uit de topklasse schepen (zoals MSC Loreto, MSC Tessa, Ever Alot) zo’n 24.000 TEU (20-voets containers) mee op hun reizen over de wereldzeeën. Met afmetingen van circa 400 meter lang en ruim 61 meter breed, kunnen we dat met recht als vervoersreuzen bestempelen. Groter kan trouwens niet in verband met toegang tot havens en de breedte van het Suezkanaal.
Niet voor niets een verwijzing naar de dinosaurussen toen alles groter was. Niet alleen landdieren, overigens. Zo leefden er, tijdens het geologische tijdperk van de Jura, Kraken in de diepzee. Een uit de kluiten gewassen inktvis. Schijnbaar. Want lang werd aangenomen dat dergelijke monsterachtige octopussen verzinsels waren van overspannen zeelieden. Maar, recent onderzoek, toonde aan dat Fred Flintstone ze kan hebben gezien. Zo groot als een autobus. Niet zo groot als een containerschip maar wél gebruikmakend van de oceanen. Maar terzijde.
Of weeklagen over kerosinetekorten nu toevlucht of uitvlucht is, het blijft kien om tijdens dat lobbydiscours ook het oceanisch perspectief voor ogen te houden. Vooral voor wie bedenkt dat bij het, huidige geopolitieke, hottopic alle aandacht niet primair uitgaat naar omleidingsroutes voor wat er allemaal door de lucht gaat. Maar hoe gedoe rond de ruimte van een zeestraat in het Midden-Oosten mondiale ketens ontwricht.
En dat niet alleen, het drukt onze neus ook weer eens op het feit dat überhaupt 90% van alle goederen over zee wordt vervoerd. Komen één of meer vaarroutes in gevaar dan wordt vrijwel meteen de kwaliteit van de maritieme logistieke dienstverlening op de proef gesteld, wereldwijd. Het is de vleugelslag van de vlinder in Japan die in Brazilië een orkaan veroorzaakt. Het waterbedeffect dat wiebelt tussen de kusten van Congo en Nicaragua. Hoe dan ook en waar dan ook, de operationele flexibiliteit neemt af. En laten we niet vergeten: schepen varen niet op water maar op zware stookolie, diesel- of gasolie. Net als kerosine, een brandbare heldere koolwaterstofvloeistof, allemaal distillaten uit aardolie. Dus iedereen krijgt vroeg of laat te maken met tekorten en de daaraan gerelateerde prijsstijgingen.
Van de uitvoerders en bewakers van de bevoorradingsketens mag worden verwacht dat zij – tussen de onverwachte kinken en abrupte hikken door – de Supply Chain intact houden. Dat binnen de bandbreedte van een situatie zo effectief en efficiënt -mogelijk opereren, getuigt niet zelden van een meesterschap dat muziekliefhebbers onder de ketenmanagers eveneens ervaren bij de optredens van Rosalía, de popdiva uit Spanje, het land waar ik zo graag kom.
Ik zag haar enkele jaren geleden op Down The Rabbit Hole, een festival bij mij om de hoek in Nijmegen. Wat een show, wat een energie, wat een talent! In haar performances herkennen de kenners van gesmeerde ketens verrassende overeenkomsten zoals technische volmaakte beheersing van het métier, vernuftige continuïteit, verrassende contexten en superieure intensiteit.
In logistieke termen zou je dat een demonstratie van uitmuntende paraatheid kunnen noemen. Een aaneenschakeling van virtuoze momenten. Een keten die deugt en die klopt. Een exceptionele staat van alertheid. Er zijn evenwel ook verschillen. En die reiken verder dan dat Rosalía zo betoverend kan zingen. Waar de Spaanse artieste zoekt naar het verhevene in het menselijk bestaan, richt de logistiek zich juist op het aardse. Waar Rosalía geheimen mystiek ontsluiert, zijn Supply Chain Managers er juist op uit om het hele logistiek proces zonder flauwekul transparant te maken en te stroomlijnen.
Afgaande op de cover van haar nieuwe release LUX – een geweldig album – zal Rosalía die vergelijking best een non-issue vinden. Daar zit nog een hoop licht tussen.
Casper Jansen