IJzeren medicijnvoorraad niet van deze tijd

Door Casper Jansen

05/11/2019

Het leven is wel kort maar nóg korter hoeft nou ook weer niet, zou ik willen zeggen – de heer Albert Einstein parafraserend. En volgens mij denkt de minister van Volksgezondheid er net zo over. Dat leid ik tenminste af uit zijn vastbeslotenheid om werk te maken van een gefixeerde medicijnvoorraad. Dat er aan die bekendmaking, daags na Halloween, een morbide tintje zit, vergeef ik hem graag.

IJzeren medicijnvoorraad

De gedachte is dat groothandels in medicijnen voorraden aanleggen waarmee acute tekorten kunnen worden voorkomen. Zonder die ‘ijzeren voorraad’ zoals de minister die noemt, zijn apotheken te veel tijd en geld kwijt met het zoeken naar alternatieve pillen en poeders. En dan heeft hij het tegelijkertijd over de angst van patiënten die aan de apothekersbalie te horen krijgen dat hun medicijn even niet leverbaar is. Op = op. Wie had ooit gedacht dat zo’n uitverkoopkreet de wereld van de serieuze artsenij en gezondheidszorg zou komen verzieken.

Adequate levering

De minister vindt het dus welletjes. Lang genoeg gewacht met verplichtstelling. Al is die bedenktijd niet helemaal voor niets geweest. In plaats van de aanvankelijke vier, kiest hij nu voor een voorraad van vijf maanden. Nooit geweten trouwens dat het hebben van een voorraad medicijnen in de wet staat. En, eerlijk gezegd, ook nooit gedacht dat het nodig zou zijn zoiets wettelijk vast te leggen. Daar hebben we toch slim opererende bedrijven en calculerende supply chain managers voor. Als iets me als volstrekt overbodig voorkomt, dan is wel een minister die over de schouders van groothandelaren en apothekers meekijkt. Dacht altijd dat wij, van SCEX, samen met ons netwerk mans genoeg waren om de adequate levering van medicijnen in goede banen te leiden.

Hardcore middelen

Zoals zo vaak speelt ook hier geld een rol. Wie zal dat betalen? De minister is ‘zoete lieve Gerritje’ niet, dus die gaat te rade bij de groothandelaren, apothekers, medicijnfabrikanten en zorgverzekeraars. Hoe denken zij de 25 miljoen extra euro’s aan voorraadbeheerskosten te verdelen? Lijkt me echt een klus voor vergadertijgers met een grote blaas, sterk hart en gladde tong. Volgens recente inzichten, mogelijk zelfs te vinden op de websites van bezorgde verzekeraars, zouden dat vergaderen het best staand kunnen gebeuren. Veel gezonder. Bovendien heeft het een heilzame uitwerking op de snelheid van het besluitvormingsproces. Bepaald niet overbodig want twee jaar geleden waren in 732 gevallen de medicijnkastjes leeg. Een jaar later nog 35 keer vaker. Dat mag slechts vijf procent zijn, het kan wel het verschil zijn tussen levensbedreiging en levensverwachting. Het gaat hier niet om pretmiddeltjes tegen maagzuur, spierpijn of een kater. Maar om antibiotica, oogmedicatie, anticonceptiepillen en medicijnen die helpen bij Parkinson en het bestrijden van sommige kankers. Hardcoremedicijnen!

Onze onuitputtelijke medicijnvoorraad

In het rijtje van die vergadertijgers mis ik de inbreng van supply chain specialisten. Wij, van SCEX, weten dat een succesvolle beteugeling van de ketenkosten valt of staat bij de kwaliteit van de forecasting, een juiste bepaling van de servicelevels en transparantie over de kosten van bestellen, houden van voorraad, het transport tussen alle schakels in de keten en de nee-verkopen. En dat elke afweging begint met de strategische vraag waar alle deelnemers op de lange(re) termijn willen staan qua beschikbaarheid: nooit medicijntekort, soms even gedurende een overzichtelijke periode of zelfs langere periodes van tekorten als er voldoende goede alternatieven voorhanden zijn.

Slim voorraadbeheer

Genoeg slimme software, handige planners en kunstmatige intelligentie voorhanden om de keten integraal te besturen, opslingereffecten te voorkomen en om de beschikbaarheid op het juiste niveau te brengen en te houden. Sowieso lijkt het ons verstandig om te kiezen voor een IT-oplossing waar algoritmisch alle magazijnen in de hele keten wordt afgestruind zodra de voorraad van een bepaald medicijn in de gevarenzone terecht dreigt te komen.

De vliegende medicijnman

Tactisch kan dan worden gekeken naar de operationaliteit van innovatief snelvervoer. Kwestie van een slim en lenig tijdlijnontwerp. Als ambulances, brandweer en andere hulpdiensten tijdig ter plaatse kunnen en moeten zijn, dan zie ik niet in waarom dat ook niet kan gelden voor de ‘vliegende medicijnman’. Met een drone om maar ‘s wat te noemen.

Kwestie van slim plannen

Het initiatief van de minister heeft wel wat weg van betutteling. Vaak gaat het daarbij om een verbod om iets te doen. In dit geval gaat het om een verbod op iets niet doen. Dat zou je ingrijpen in de markt kunnen noemen en dat is het ook. Volgens Hugo de Groot zou de mensheid zonder handel wild en barbaars zijn gebleven. De eminente jurist meende zelfs dat handel de grondslag is van samenleven, beschaving en vriendschap. Of hij die gedachte heeft ontwikkeld terwijl hij, gelegen in een boekenkist, uit het Muiderslot werd gesmokkeld, weet ik niet. Wat ik wel weet, is dat beschaving onder meer betekent dat een rijke en welvarende landen de gezondheidszorg op orde is. En dat medicijnen voor iedereen die ze nodig heeft, beschikbaar zijn. Kwestie van slim plannen weten we bij SCEX.

Casper Jansen

Meer van Casper's Column

Casper Jansen

15/04/2026

In de bonen
Van bonen heb ik altijd gedacht dat het allemansvrienden waren. Maar, wat blijkt, het zijn niemandsvrienden. En doordat ze in bijna alles kunnen worden gestopt, zonder dat men het ...

Casper Jansen

11/04/2026

De Supply Chain van Artemis
Opgebleven om de nieuwe maanmissie omhoog te zien gaan? En weer te zien landen afgelopen nacht? Eerlijk zeggen. Ik niet. De Amerikanen ronkten over de ruimtetrip als een reis van m...

Casper Jansen

03/04/2026

Niet groter, maar beter! Appeltje - eitje
‘Gorkum? Nee, Gorinchem! Zei ik toch’. In Gorinchem gaan ze op 29 april a.s. opnieuw stemmen. Ze vertrouwen de uitslag niet. Signalen over een verdachte omgang met volmachten zweem...

Casper Jansen

30/03/2026

Wat maak je me nou!
Pas op! Breekbaar! Wie wat dan ook vanuit ons land naar ergens anders in de wereld wil versturen, en zeker wil weten dat het niet in meer onderdelen aankomt dan er zijn ingepakt, k...

Casper Jansen

25/03/2026

Joybuy: raad en baat voor de logistiek...
Er is een nieuwe webshop gearriveerd. Joybuy. Met een Chinees moederbedrijf. Afgaande op de naam gelooft de eigenaar dat veel mensen kopen nog steeds hartstikke leuk vinden. Koopvr...

Casper Jansen

20/03/2026

De Klompen Helix (deel 3 van 3)
‘Het nationale geheugen gaat niet alleen over herinneren maar ook, en misschien nog meer, over vergeten’. Dat antwoordde Ernest Renan toen hem werd gevraagd: wat is een natie? Voor...

Casper Jansen

16/03/2026

De Klompen Helix (2 van 3)
We horen het niet graag. En ach, we vergeten zou gauw. Maar ons koninkrijk werd gesticht met de Franse slag. Door Napoleon. Eerst maakte hij zijn broer ‘tot konijn van Ho...

Casper Jansen

12/03/2026

De Klompen Helix (1 van 3)
Er moeten meer treinen gaan rijden tussen Nederland en België. Maar dat gaat niet over de bestaande rails. De onderlinge spoorverbindingen moeten uitgebreider. Op zijn zachtst geze...

Casper Jansen

25/02/2026

Kluisjes
Je kon erop wachten: pakketkluisjes rukken op, de openbare ruimte in. Die pakketpuntenoptie was er altijd al, maar de consument wilde het liever thuisbezorgd krijgen. Op de deurmat...

Casper Jansen

11/02/2026

Terug naar de bron: met liefde bezorgd
Die Valentijn – ik bedoel, de originele – wat was dat eigenlijk voor een gozer? Afgaande op de verhalen kan hij net zo goed een rokkenjager zijn geweest als een troubad...