Die Valentijn – ik bedoel, de originele – wat was dat eigenlijk voor een gozer? Afgaande op de verhalen kan hij net zo goed een rokkenjager zijn geweest als een troubadour die de hoofse liefde was toegedaan en kuis kweelde over ‘vogeltjes die in de lente eitjes leggen’. Kan ook gewoon een aardige knul zijn geweest. Iemand die graag iedereen te vriend wilde houden. We weten het niet. Blijft giswerk.
Leggen we al die narratieve puzzelstukjes tegen mekaar dan beklijft het beeld van de postiljon die heimelijke liefdesbiljetjes bestelde. Wellicht tegen een kleine vergoeding. Aan die licht zakelijke inslag heeft de goeierd waarschijnlijk zijn status van patroonheilige te danken. Vooral van verliefde stelletjes, postbodes & pakketbezorgers en bloemisten.
Winkelstraten kleuren alweer ‘Valentijn’-rozerood. Winkels zijn weer in trek. Gelukkig maar want we zijn een paar flinke volumineuze winkels kwijtgeraakt. Leegte in de binnenstad achterlatend. Hun enorme winkelvloeren zijn niet makkelijk op te vullen. Winkeliersverenigingen en gemeenteambtenaren worden er behoorlijk tobberig van. Transformatie is het toverwoord. Maar hoe diepgaand moeten de veranderingen gaan? Of beperken we ons voorzichtigheidshalve tot oppervlakkige aanpassingen?
Wachten we liever op bewegingen in het koopgedrag waarbij de rups eigener beweging ontpopt tot vlinder? De transformerende marges lijken smal of de creativiteit is ver te zoeken. Want veel meer dan big stores omkatten tot studentenwoningen, kantoren of bedrijfsverzamelplekken staat er niet op de ideeënagenda’s.
De trend van leegstand lijkt een blijvertje. Dus duiken er tijdelijke huurders op die met een minimum aan inrichtingseisen aan de slag gaan. Dergelijke pop-up winkels zijn bij de gevestigde middenstanders niet populair. ‘Ze pikken de krenten uit de pap’ mopperen ze. De vaste winkels verliezen er omzet door terwijl er aan de verblijfskwaliteit van het winkelgebied weinig of niets wordt toegevoegd.
Ook de ‘bazaar’ is een optie waarover graag en lang wordt gedelibereerd. Paradigma of spookprobleem? Het schijnt zo te zijn dat kleine winkeliers wel een centrumpje in een stadcentrum willen vormen mits ze aan de straatkant zitten want ze willen zichtbaar zijn. Niet ergens achterin weggestopt want daar komt toch minder publiek, is de gedachte. De vraag is of die vrees terecht is en ook opgaat voor een moderne soek met bioscoop, exotische eet- en drinkhuisjes, een vintage goudsmid en geheimtipachtige ateliertjes met straatcouture.
Geen eenheidsworst van bekende ketens, meer een labyrintische kijk- & koopboulevard. Creatief browsen door de krochten. Minder vaak op zaterdag. Het tegenwoordige funshoppen in de binnensteden voltrekt zich anders. Niet per se op de koopavonden want die zijn op hun retour. Steek rozerode hartjesvlag uit, op de maandagen, dinsdagen en zondagen. Mijn tip voor wie er wil zijn voor Valentijn.
In Westerhoven in de Brabantse Peel staat langs het riviertje de Keers een kapelletje. In dat bedehuisje is een put die zelfs bij een hittegolf niet droog komt te staan; het water staat er altijd hoger dan in het buurtbeekje. Vanwege dat wonderbaarlijke waterpeil worden in dat bronwater bovennatuurlijke krachten vermoed. Wie zijn huis ermee besprenkelt, weet have en goed beschermd tegen blikseminslag. Neem er een slokje van en de genezende kracht verhindert dat groepen hersencellen tegelijk chaotisch ontladen. Zien we hier een verband tussen epilepsie en het semi-medische:
‘hij/zij/het viel voor haar/hem/hen als een blok’.
‘Naar de bron van Valentijn,
trekken steevast vrome scharen,
mensen in zorg en pijn,
roepen smekend om genade’.
Niet met het meest denkbaar sterk eindrijm, dit versje. Maar lijders aan lichamelijk ongemak en zielenpijn zal dat een zorg zijn; het gaat om de aquatische magie.
Wat, afgaande op deze bronpoëzie, frappeert aan de carrière van Sint Valentijn is dat hij het niet gebracht heeft tot beschermheilige van waterleidingbedrijven. Water vormt immers een vitaal onderdeel van het, door onze regering aanbevolen, noodpakket dat ons door barre tijden moet heen helpen waarbij een slok water onontbeerlijk, zelfs levensreddend, kan blijken te zijn.
Puike kans voor waterleidingbedrijven om hun exquise waar te promoten. ‘Lekker gewoon’ water, in een fleurig 4-pack. Drie flesjes met leidingwater, voorzien van parelende hartjes op rozerode etiketjes, en één flesje met water uit de Rijn, beplakt met inktzwart horroretiket.
Jaarlijks stroomt er vier miljoen afval door deze rivier. De helft van die smerige troep is er ingegooid door onszelf: de ‘water drinkende’ consumenten. Met zo’n Valentijn-combinatie keren schenker en ontvanger – letterlijk en figuurlijk – terug naar de bron. Inclusief de liefdevolle waarschuwing dat de vijand niet alleen van buiten komt maar ons ook van binnenuit bedreigt.
Van de ‘nood een deugd maken’. Een pakketje met een boodschap. Typisch iets voor Valentijn. De logistieke keten erachter ontwerpen wij wel. Met alle liefde!
Casper Jansen