Een filosofie van de Gezelligheid – Deel 2

Door Casper Jansen

17/12/2024

Een logistiek essay over ketenmanagement van Sint en Santa 

Het kan geen kwaad om ’s een keertje in te zoomen op hoe Sint & Santa hun complexe logistieke klus in de drukste maand van het jaar klaren. Hoe regelen zij hun inbound logistiek, voorraadbeheer, opslag & distributie? Wat is er bekend over de besturing van hun logistieke keten? Hoe komen ze tot een accurate forecast? En managen ze hun retouren eigenlijk wel adequaat?

Hoogste tijd om volledige openbaarheid te verschaffen over het logistieke curriculum van Sinterklaas en Santa Claus. Volgens de beproefde methode van Tracking & Tracing worden alle gangen nagegaan. Opdat niets onopgemerkt blijft en niets ons kan ontgaan neem ik u – beste lezer – in zeven delen mee in de logistieke wandelgangen van deze twee weldoeners.

*** DEEL 2 ***

Een en ander hoort bij het decembergevoel. Een veel besproken gewaarwording de laatste tijd. Wervelend rond de vraag of een ervaren gevoel valt te rijmen met de werkelijkheid. Een dergelijk besef zal ongetwijfeld de circa 124 duizend bezorgers wel eens bekruipen tijdens het halen & brengen van de 623 miljoen pakjes of meer. Een intuïtie. Een feeling. Zich vooral concentrerend op het fenomeen: de tijd. Of beter gezegd: het gebrek eraan. Het gevoel dat er een tekort aan tijd is. 

Trouwens, waar blijft die, de tijd? 

Met deze vraag raakt de logistiek rechtstreeks aan de filosofie. Dat pakjesbezorgers voortdurend op zoek zijn naar de zin van hun bestaan of dat er in menig bakfietsbesteller een Plato of Wittgenstein huist, lijkt me een hachelijke these. Dit temeer daar, volgens filosofen, tijd niet bestaat. Moeilijk, moeilijk. Om ons onder dat benul uit te wurmen, hebben we de klok bedacht. Op die manier kregen we tijd. Om dat werkbaar te houden, maakten we er afspraken over. Zo komen pakketjes op tijd of te vroeg of te laat. 

Dat tijd geen vast gegeven is terwijl tegelijkertijd de klok het tegenovergestelde suggereert, beleven we dagelijks. Voor wie ’s avonds zijn schoen heeft gezet, zal de nacht langer duren dan voor wie de volgende ochtend rijexamen moet doen. 

Van die notie maken Sint & Santa elk jaar dankbaar gebruik. Hun komen en gaan omvatten start en finish tegelijk. Een spannende sprint, zo strak, snel en virtuoos uitgevoerd dat hun volgers worden overmand door een roezige knusheid en welbevinden. En dat is precies de bedoeling. Want gezelligheid kent geen tijd.        

Opmerkenswaardig is dat terwijl de klantendevotie voor Sint & Santa in hoge mate afhangt van hoe effectief, efficiënt en transparant deze ‘aandachtactivisten’ de bevoorradingsketen hebben georganiseerd, zij de slordigheid zelve zijn waar het hun eigen adres betreft. Probeer hen maar eens een pakje te sturen. Wie in Spanje informeert naar diens domicilie komt van een koude kermis thuis. Wie? Spanjaarden denken steevast dat ze voor ‘malle pietjes’ – loco Pedro’s – worden versleten. De argeloze toerist mag nog van geluk spreken dat er geen stier op hem af werd gestuurd. 

Ogenschijnlijk lijkt Santa Claus mededeelzamer over zijn woon- en verblijfplaats. Helaas, ook hier bedriegt de schijn. Ja, de Noordpool. Een geografische duiding van lik-me-vestje. Geen Postcode. Geen routebeschrijving. Desgevraagd zou elke ijsbeer nauwkeuriger zijn geweest. ‘Nova Zembla, meneer. Mijn voorouders hebben er nog een kameraad van Willem Barentsz opgepeuzeld’. 

Zoveel privacybescherming is vragen om moeilijkheden. Eerst sprong Denemarken in het gat met Groenland. De Faeröer mochten ook. Vervolgens kwam Zweden met Lapland. Tegenwoordig claimt Finland de woonplaats van de Kerstman. Met een heus dorp binnen de Arctische Cirkel. Het Finse Bureau voor Toerisme garandeert een permanente kerstsfeer. Het hele jaar door Jingle Bells en ritjes met de rendierslee. Daarvandaan kunnen bezoekers in de zomermaanden poststukken, brieven en kaarten versturen die punctueel in december zullen worden bezorgd. 

Ik heb grote problemen met deze Finse fratsen. Daar heerst niet de geest van kerst maar regeert het grijpstuiversfantoom. Wie zich verstout zo fantasieloos de waarheid over de verblijfplaats van de Kerstman om te springen, is een bruut die de wade afrukt van het verdichtsel waarin het ongekende, het mysterieuze, zich heeft gehuld. Kouwe kak, opgediend als een dampende kerstbolus.  

Bij Supply Chain Management gaat het om het managen van de controle op oorzaak en gevolg. Waar komt het vandaan en waar moet het naartoe? Hoe werkt de keten?  Waar zitten de schakels? Ook hieromtrent blinkt Sint noch Santa uit door helderheid. Waar komen de cadeautjes vandaan? Waar worden ze gemaakt? Wie het weet, mag het zeggen. 

Om enig licht te laten schijnen op deze prangende kwesties, ben ik in de boeken gedoken. Keuze genoeg. Koos er twee om nader tot Sint & Santa te komen. 

In ‘Het keerseken in de Lanteern’ van de Vlaamse schrijver Felix Timmermans ‘ruift  de schemering haar muizenpels over de voorwerpen…’t sneeuwt buiten en de stoof brandt niet goed’. Wat een sfeertje. Het wachten is op de persoon zonder wie het avondje weinig heerlijks kan bevatten. ‘Voor één ogenblik viel het licht van de echte Hemel op de wereld. Dat was om Sinterklaas, gezeten op zijn wit, beladen ezeltje, en om Zwarte Piet door te laten’. Heerlijk heerlijk om zo te worden ingewijd in het mysterie van het waar en hoe van dit staaltje logistieke luchtacrobatie. ‘Het ezeltje zette zich op een manestraal, plantte zijn poten stijf en liet zich stijf naar beneden glibberen, als van een schuine ijsbaan. En de slimme zwarte Piet pakte de staart van ’t Ezeltje en liet zich gewillig meetrekken op zijn hurken…in  die manden, die bezijden het ezeltje hingen, kleurden en geurden de zoetigheden die Piet in de suikerbakkerij van de Hemel gebakken had’. 

Photo by freestocks on Unsplash

Meer van Casper's Column

Casper Jansen

15/04/2026

In de bonen
Van bonen heb ik altijd gedacht dat het allemansvrienden waren. Maar, wat blijkt, het zijn niemandsvrienden. En doordat ze in bijna alles kunnen worden gestopt, zonder dat men het ...

Casper Jansen

11/04/2026

De Supply Chain van Artemis
Opgebleven om de nieuwe maanmissie omhoog te zien gaan? En weer te zien landen afgelopen nacht? Eerlijk zeggen. Ik niet. De Amerikanen ronkten over de ruimtetrip als een reis van m...

Casper Jansen

03/04/2026

Niet groter, maar beter! Appeltje - eitje
‘Gorkum? Nee, Gorinchem! Zei ik toch’. In Gorinchem gaan ze op 29 april a.s. opnieuw stemmen. Ze vertrouwen de uitslag niet. Signalen over een verdachte omgang met volmachten zweem...

Casper Jansen

30/03/2026

Wat maak je me nou!
Pas op! Breekbaar! Wie wat dan ook vanuit ons land naar ergens anders in de wereld wil versturen, en zeker wil weten dat het niet in meer onderdelen aankomt dan er zijn ingepakt, k...

Casper Jansen

25/03/2026

Joybuy: raad en baat voor de logistiek...
Er is een nieuwe webshop gearriveerd. Joybuy. Met een Chinees moederbedrijf. Afgaande op de naam gelooft de eigenaar dat veel mensen kopen nog steeds hartstikke leuk vinden. Koopvr...

Casper Jansen

20/03/2026

De Klompen Helix (deel 3 van 3)
‘Het nationale geheugen gaat niet alleen over herinneren maar ook, en misschien nog meer, over vergeten’. Dat antwoordde Ernest Renan toen hem werd gevraagd: wat is een natie? Voor...

Casper Jansen

16/03/2026

De Klompen Helix (2 van 3)
We horen het niet graag. En ach, we vergeten zou gauw. Maar ons koninkrijk werd gesticht met de Franse slag. Door Napoleon. Eerst maakte hij zijn broer ‘tot konijn van Ho...

Casper Jansen

12/03/2026

De Klompen Helix (1 van 3)
Er moeten meer treinen gaan rijden tussen Nederland en België. Maar dat gaat niet over de bestaande rails. De onderlinge spoorverbindingen moeten uitgebreider. Op zijn zachtst geze...

Casper Jansen

25/02/2026

Kluisjes
Je kon erop wachten: pakketkluisjes rukken op, de openbare ruimte in. Die pakketpuntenoptie was er altijd al, maar de consument wilde het liever thuisbezorgd krijgen. Op de deurmat...

Casper Jansen

11/02/2026

Terug naar de bron: met liefde bezorgd
Die Valentijn – ik bedoel, de originele – wat was dat eigenlijk voor een gozer? Afgaande op de verhalen kan hij net zo goed een rokkenjager zijn geweest als een troubad...