Waarover praten we in 2025. Moet Nederland koploper worden in radiofrequentietechnologie. De Innovatie van het Jaar: batterijen waarbij lithium is vervangen door PFAS. Heet die winnaar van het Europese Songfestival nou ‘kloot, clode of cloud?
Over de toekomst weten we niets. We leven in een wereld van kantelpunten. Wat niet wil zeggen dat ons weinig anders te doen staat dan het onverwachte te verwachten. Hoe dan ook is de toekomst waar we rest van ons leven zullen doorbrengen. En dus belangwekkend genoeg om er zoveel mogelijk over aan de weet te komen. Samenlevingen gaan altijd door. Op de een of de andere manier. Laten zich niet weerhouden door jaarwisselingen. Noch door de overgang van het ene naar het andere millennium. Daar kunnen we de klok op gelijk zetten.
Soms worden er discussies aangezwengeld die nieuw lijken maar het niet zijn. ‘Wat doen we met Europa’ is er zo eentje. Een repeterende vraag. Tijdgebonden. Maar met steeds weer andere antwoorden. Vervat in opporrende (tussen)rapportages. ‘De Toekomst van het Europese Concurrentievermogen’ is de nieuwste. Meeslepend is anders maar het actualiteitsgehalte is hoog. Een sprankelender titel zou denkbaar zijn geweest. Maar waar het gaat om de inhoud mag deze poging om een veelheid aan factoren met elkaar in evenwicht te brengen, formidabel worden genoemd.
Over hoe het Europese continent de VS en China kan beletten bekneld te raken tussen deze twee grootmachten zullen we dit jaar niet gauw zijn uitgepraat. Met in de marge de vraag: Europa, wat verstaan we daar eigenlijk onder?
In ‘De Toekomst van het Europese Concurrentievermogen’ worden er geen doekjes omgewonden. Van ‘zachtheid en een warm omhelzen’ moet de opsteller van deze toekomstverkenning niets hebben. Niet dat Europa een Janboel is maar het moet maar eens uit zien met dat zelfgenoegzame slaapwandelen. De rapporteur gaat dan ook vol op het orgel en de wind die uit de pijpen waait, is guur en dissonant. Er worden maar liefst 178 punten benoemd, aangekaart of geadresseerd. Blijven we doen zoals we doen – Einstein wist het al – dan verliest Europa de aansluiting op de wereldmarkt. Dan dreigt het ‘oude continent’ vermalen te worden tussen de economische molens, Amerika en China, en straks India. Drie geopolitieke megamolens die al een tijdje op hun zwaarste verzet malen. Erg alarmistisch allemaal.
Wil Europa meer dan een beetje tegenstribbelen, dan zal de Europese industrie het heft in eigen hand moeten nemen. Handhaving van het welvaartsniveau voor het landenblok dat zich heeft verenigd in de Europese Unie, vraagt om meer mondiaal ondernemerschap.
Momenteel is innoveren in Europa geen feestje. Te veel regels, te weinig lef, geringe financiële armslag, Een derde van de succesvolle start-ups is inmiddels verkast naar de VS. Stop die braindrain door de economische spierballen op spanning te brengen met durfkapitaal, afkomstig van het eigen continent. Europa heeft de wereld veel te bieden maar dan moet er wél geleverd worden. Dienstbaarheid. Uit welbegrepen eigenbelang.
Casper Jansen (PREPTALK Deel 2 wordt vervolgd)
Photo by Kelly Sikkema on Unsplash