Een samenleving is niet statisch maar verandert continu. Wie snel op die veranderingen wil reageren, moet de tijdgeest op zijn staart trappen. Inspelen op trends en andere ontwikkelingen in de dop. Want ergens tussen microtrend en macrotrend beweegt de toekomst. Moeten we niet bang voor zijn. Hoe ongewis ook, de toekomst lijkt nog steeds in tal van opzichten op het heden, alleen een beetje meer en misschien een beetje anders. Dat beetje meer, bestaat uit de kansen die we moeten pakken. Doen we dat niet dan lopen we achter de feiten aan.
Europa moet zich heruitvinden. Doorbraken forceren. Expanderen. Uit puur zelfbehoud dient Europa zich – bewust van eigen kracht en mogelijkheden – een eigenstandige positie te verwerven tussen de globaliserende en de – globaliserende krachten die voortdurend tegen elkaar inwerken of elkaar tegenwerken. Niet vanwege een romantische zucht naar zelfverwerkelijking maar uit welbegrepen eigenbelang.
Wie geen risico neemt, kan niet groeien. Europa staat voor een uitdaging. Geen geringe, een existentiële. Hoe doen we dat? Nou, dat doen we door – naar buiten toe – Europa op de wereldmarkt te profileren als een gezonde ondernemersomgeving; een paradijs waar kuddes Eenhoorns grazen.
Bedacht in Europa. Ontwikkeld in Europe. Gemaakt in Europa.
Een van de middelen om die ambitie te verwerkelijken, is door Europa om te smeden tot één geheel. Ongedeeld, in plaats van een samenraapsel van landen, binnen en buiten de EU. Verander de wereld en begin bij jezelf. En doe dat door het geloof te bemoedigen in een Europese eenheid.
Aan de wens voor een ongedeeld Europa kleeft – paradoxaal – een nationalistische vignet. Door het slotkoor van de Negende van Beethoven dat er in doorklinkt, wordt – bedoeld of onbedoeld – de vraag opgeroepen: Europa, wat is dat dat eigenlijk? En die eenheid? Als dat meer moet zijn dan een schaal-, reken- of maateenheid: waaraan moeten we dan denken? Bedoelen we de eenwording, als politieke ideologie, ontstaan uit het grootste moderniseringsproces sinds Napoleon? Of is het de gevalideerde uitwerking van de visie ‘nooit meer oorlog’, vertaald in economische termen.
Of toch meer als instrument om met strak geveterde verknopingen en vervlechting van losse naties en bedrijven, nationale belangen te overstijgen en meningsverschillen af te vlakken. Gefaciliteerd door subsidies, handelspacten en andere bekokstoofde geldstromen.
In welk geval de gemeenschap geen doel op zich is. Maar een middel om het ‘oude continent’ in staat te stellen zich een eigen positie te verwerven tussen de geopolitieke superkrachten. Een waardig doel dat het bespreken en nastreven ervan meer dan waard is.
Casper Jansen (PREPTALK wordt vervolgd)
Photo by Kelly Sikkema on Unsplash