Zeeland voelt afgelegen. Op de een of ander manier is het altijd ver weg. Snap ’t ook wel. De enige keer dat ik van Nijmegen naar Vlissingen treinde, werd ook ik bekropen door een Jules Verne-sensatie: zou er überhaupt een einde komen aan de rit van deze Bolusboemel. Door al dat vlakke land begin je jezelf onwillekeurig af te vragen of de aarde misschien toch plat is. En dat je op een gegeven moment moet uitkijken om er gewoon vanaf te kukelen.
Blijft toch gek voor zo’n klein landje dat we die provincie beleven als Verweggistan. Voor onze mariniers was die afstand zelfs zo onoverkomelijk dat de geest van Michiel de Ruyter maar niet vaardig wilde worden over een corps dat zich erop laat voorstaan ingezet te kunnen worden ‘zo wijd de wereld strekt’. De bouw van een ‘impuls’-kazerne bij Vlissingen werd op het laatste moment afgeblazen. De woede ziedde in Zeeland evenwel niet lang. Vind ik vreemd na zo’n bestuurlijke schoffering. Ze hadden daar ook al die toltunnel moeten slikken. Vroeg me af of die timiditeit te maken heeft met de aanleg van de Deltawerken; een posttraumatisch dankbaarheidscomplex of zoiets.
Want hoe kan anders worden verklaard dat de Zeeuwen zich lieten paaien door een bajes, als goedmaker voor die weigerachtige zeesoldaten. De komst van een instelling, bedoeld om mensen tijdelijk af te zonderen van de samenleving, versterkt immers alleen maar de uithoekbeleving van Zeeland. Over imago gesproken.
Zeeuwse cipiers? Hoe rekruteer je die uit afstammelingen van kapers en vrijbuiters voor wie geen zee te hoog ging om hun vrijheid te zoeken en te bevechten? Dat ze daarbij wel eens andermans recht uit het oog verloren: kan gebeuren! Maar om die nazaten nou op de justitiabelen van tegenwoordig te laten passen, is de braafheid ten top en – dunkt me – bovendien nogal on-Zeeuws. Benieuwd hoe de rechters straks reageren als ze daadwerkelijk die kant op moeten. Welke bezwaren zullen zij aanvoeren? Principieel gekant tegen de jodiumtabletten die omwonenden van de kerncentrale krijgen uitgereikt, aangezien die immers de individuele vrijheid beperken en de lichamelijke integriteit aantasten? Of slecht voor de bloeddruk want te zout, die Zeeuwse bodem. Lamsoorallergie?
Buiten Zeeland blijven wonen en een carrière opbouwen als ‘reizende rechter’ zou kunnen maar niet erg praktisch en bovendien een duur grapje, in tijd en geld. Wellicht te ondervangen door een nouveauté. Geen novum in juridische zin noch een innovatie in de creatieve betekenis maar een speciale trein die dagelijks, ergens vanuit het niet-Zeeuwse Nederland naar Middelburg spoort, voor regiezittingen, vergrijpjes of snelrecht. Dus niet meteen een gepantserd en getralied vervoermiddel, eerder denken aan een Enkelband Express.
Maar ja, dan moet zo’n trein wel ongestoord kunnen rijden want het recht moet wel z’n loop hebben. Want ‘mijn bedachte trein’ stond nog niet op de rails of het Rijk besloot om op het Zeeuwse spoor, vanaf 2029, een spoorbeveiligingssysteem uit te proberen. Consequentie: het treinverkeer tussen Vlissingen en Goes gaat voor zeker vier maanden plat en daarna volgen nog negen maanden om eventuele kinderziektes te verhelpen. Bij een werkbezoek aan Zeeland deze week was de staatssecretaris glashelder: ‘Mijn besluit staat vast’ sprak hij ferm
In hoeverre het Zeeuwse – OV er veiliger op zal worden of dat het uitgeprobeerde systeem eerst buiten Zeeland zal worden geïmplementeerd, is onduidelijk. Aangenomen mag worden dat de Zeeuwen zich wederom zullen laten afschepen met fraaie beloftes. Er is weliswaar een compensatiepakket van zeven miljoen euro beloofd maar of de Zeeuwse bestuurders dit keer in staat zullen zijn iets origineels en cultuur-economisch zinnigs te bedenken, staat nog lang niet vast. Met als motto: ‘Zeeland ken uw historie’ geef ik in mijn volgende kolom alvast een schot voor de boeg. Ter land, ter zee of liever de lucht in!
Photo by Dylan Leagh on Unsplash